Զմրուխտյա գետակի վրա մի խեղճ ջրաղաց կար:

Ջրաղացի դռան առջև, կանաչ ուռենու տակ, թիկն էր տվել ջրաղացպանը և չիբուխը գոհ ծխում. կողքին նստել էր կինը, իսկ նրանց աչքերի առջև մի սիրուն մանուկ՝ նրանց երեխան, խաղ էր անում:

Մեղմիկ սոսափում էր ուռենին, և ջրաղացն անուշ մտմտալով, ասես հին օրերից մի հին հեքիաթ էր պատմում:

Ինչպես եղավ, մի օր այդ սիրուն մանուկը վազելով թիթեռնիկի հետևից, հեռացավ ջրաղացից, ընկավ մացառների մեջ, անցավ ձորակից ձորակ, կորցրեց ջրաղացի շավիղը ու գնաց, գնաց, հասավ մեծ ճանապարհին, նստեց եզերքին ու լաց եղավ:

Անցավ մի քարավան. մի ուղևոր տեսավ լացող մանուկին, խղճաց, վեր առավ և իր հետ տարավ:

Տարավ իր տունը, և որովհետև զավակ չուներ, որդեգրեց նրան:

Մանուկը մեծացավ, դարձավ մի շնորհալի երիտասարդ:

Ամենքը սիրում էին նրան և ուրախանում նրա վրա, բայց նա տխուր էր, միշտ տխուր:

Երբ երեկոները մենակ նստում էր իրենց շքեղ պատշգամբում, որի շուրջը բացվում էր պարտեզը՝ հովասուն ծառերով և կարկաչյուն շատրվաններով, նրա հոգին սլանում էր մի ուրիշ վայր, որ հեռավոր երազի պես մեկ երևում էր, մեկ չքանում…Երևում էր մի խեղճ ջրաղաց զմրուխտյա գետակի վրա, որ օր ու գիշեր մանկության պես սիրուն մի հին հեքիաթ էր պատմում, տեսնում էր երկու հարազատ դեմքեր՝ նստած կանաչ ուռենու տակ. մեկը մտքի մեջ ընկած չիբուխ է ծխում, մյուսը արցունքոտ աչքերով նայում է հեռուն:

-Ինչո՞ւ ես տխուր, իմ որդի, -ասում էր հարուստ հայրը նրան.-ի՞նչդ է պակաս, թե՞ սեր ունիս մի աղջկա, հայտնի՛ր, թե չէ, ի՞նչ կա…

Եվ խնջույք էր սարքել բարի հայրը որդուն ուրախացնելու համար. դահլիճները լուսավորված էին ջահերով. նազելի աղջիկները պատել էին երիտասարդի շուրջը, ասում ու ծիծաղում:

Երիտասարդը խնջույքի ժամանակ  աննկատ դուրս ելավ դահլիճներից, անհայտացավ խավարի մեջ ու էլ չվերադարձավ:

Նա գնաց, շրջեց, թափառեց շատ ու շատ տեղեր, հարցուփորձ արավ և մի օր վերջալույսի շողերի տակ տեսավ զմրուխտյա գետակի վրա մի խեղճ ջրաղաց: Տեսավ՝ ջրաղացին կռնակը տվել է մի հին խրճիթ, որի բուխարիկից մարմանդ ծուխ է ելնում:

Մոտեցավ խրճիթին, կամացուկ նայեց լուսամուտից ներս. նստել էր մի ալևոր մարդ և մտախոհ չիբուխ էր ծխում. մի երերուն պառավ ցամաքած ձեռքերով սեղան էր փռում:

Երբ նրանք հացի նստան, պառավը վերցրեց մի կտոր հաց ու ասավ.

-Այս էլ որդուս բաժինը:

-Ա~յ կնիկ, այս քանի տարի է, միշտ էլ որդուս բաժինն ես պահում ու առավոտ անծանոթ անցորդներին տալիս… Հե~յ, մեր որդին էլ չի գա:

-Ա~յ մարդ, աստված գիտե՝ մեր որդին հիմի ում պատի տակ կուչ է եկել. ուրիշի մոր ձեռքին է նայում, կարելի է այն մոր տղան էլ հեռու տեղ է, ու ես նրան իմ որդու բաժինն եմ տալիս. ի՜նչ իմանաս, կարելի է նա էլ իմ որդուն իր բաժինն է տալիս…

Այդ միջոցին ներս ընկավ որդին, գրկեց մորն ու հորը, համբուրեց և լաց եղավ:

-Ա~ ա~ , մեր որդին,-բացականչեցին ծերունիները և գրկների մեջ առան իրենց կորած, կարոտած որդուն և լաց եղան:

Օջախի մեջ կարմիր կրակը ուրախ-ուրախ թևին է տալիս, պայծառ ու տաք ժպիտով լցնում երջանիկ խրճիթը:

Ջրաղացը անուշ-անուշ մտմտալով, մանուկ օրերից մի հեքիաթ էր պատմում՝ մանկության պես սիրուն, մանկության պես ոսկի…

Կար-չկար մի փաթիլ կար։ Այդ փաթիլի անունը Ձմեռուկ էր։ Ձմեռուկը ուրախության փաթիլն էր։ Նա շատ զվարճալի էր և ուրախ։ Եվ ասում են, որ եթե ինչ որ մեկը բռնի իր բերանով Ձմեռուկին, ուրեմն ամբողջ տարի ուրախ կլինի։ Նա ման էր գալիս ում վրա ընկնել, իսկ ում վրա չընկնել։ Եթե ինչ որ մի մարդ ուրախ է, ուրեմն նա ամբողջ ձմեռ կարող է ուրախ մնալ, իր վրա պետք չէ ընկնել, իսկ եթե մարդը տխուր է, ուրեմն նա կարող է ամբողջ ձմեռ տխուր մնա, դրա համար էլ պետք է իր վրա ընկնել։ Նա թռչում էր օդով, փորձում էր գտնել ինչ որ մեկին, ում վրա կարելի է ընկնել, բայց չկարողացավ։ Այնտեղ միայն ուրախ մարդիկ էին, որովհետև արդեն Նոր տարի էր և բոլորը ուրախ էին։ Բայց նա չէր տեսնում, որ մի տղա, որի անունը Արեգ էր, նստած է շեմին և տխուր էր, որովհետև ընկեր չուներ։ Ձմեռուկը փորձում էր գտնել մի երեխա, բայց չէր կարողանում։ Բայց մի հրաշալի ձմեռային օր նա վերջապես գտավ Արեգին, որը լաց էր լինում։ Նա թռավ նրա բերանի մեջ, և Արեգը վերջապես որախացավ և ընկերներ ունեցավ։ Դրանից հետո Արեգը միշտ խաղում է իր ընկերների հետ և երբեք չէր տխրում։

      Если Незнайка брался за какое-нибудь дело, то делал его не так, как надо, и все у него получалось шиворот-навыворот. Читать он выучился только по слогам, а писать умел только печатными буквами.
      Незнайка очень хотел чему-нибудь научиться, но не любил трудиться. Ему хотелось выучиться сразу, без всякого труда.
      Гусля был замечательным музыкантом. У него были разные музыкальные инструменты, и он часто играл на них. Все слушали музыку и очень хвалили. Незнайке было завидно, что хвалят Гуслю, вот он и стал просить его:
      — Научи меня играть. Я тоже хочу быть музыкантом.
      — Учись, — согласился Гусля. — На чём ты хочешь играть?
      — А на чём легче всего выучиться?
      — На балалайке.
      — Ну, давай сюда балалайку, я попробую.
      Гусля дал ему балалайку. Незнайка забренчал на струнах. Потом говорит:
      — Нет, балалайка слишком тихо играет. Дай что-нибудь другое, погромче.
      Гусля дал ему скрипку. Незнайка принялся пиликать смычком по струнам и сказал:
      — А ещё громче ничего нет?
      — Ещё труба есть, — ответил Гусля.
      — Давай-ка её сюда, попробуем.
      Гусля дал ему большую медную трубу. Незнайка как подует в неё, труба как заревёт!
      — Вот это хороший инструмент! — обрадовался Незнайка. — Громко играет!
      — Ну, учись на трубе, если тебе нравится, — согласился Гусля.
      — А зачем мне учиться? Я и так умею, — ответил Незнайка.
      — Да нет, ты ещё не умеешь.
      — Умею, умею! Вот послушай! — закричал Незнайка и принялся изо всех сил дуть в трубу: — Бу-бу-бу! Гу-гу-гу-у!
      — Ты просто трубишь, а не играешь, — ответил Гусля.
      — Как не играю? — обиделся Незнайка. — Очень даже хорошо играю! Громко!
      — Эх, ты! Тут дело не в том, чтобы было громко. Надо, чтоб было красиво. Ты, я вижу, совсем не способен к музыке.
      — Это ты не способен! — рассердился Незнайка. — Ты просто из зависти так говоришь. Тебе хочется, чтобы тебя одного слушали и хвалили.
      — Ничего подобного, — сказал Гусля. — Бери трубу и играй сколько хочешь, если считаешь, что не нужно учиться. Пусть и тебя хвалят.
      — Ну и буду играть! — ответил Незнайка.
      Он принялся дуть в трубу, а так как играть он не умел, то труба у него и ревела, и хрипела, и визжала, и хрюкала. Гусля слушал, слушал… Наконец ему надоело, и он ушёл.
      Вечером, когда все малыши собрались дома. Незнайка снова взялся за трубу и принялся дуть в нее сколько хватало сил:
      — Бу-бу-бу-у! Ду-ду-ду-у!
      — Что за шум? — закричали все.
      — Это не шум, — ответил Незнайка. — Это я играю.
      — Перестань сейчас же! — закричал Знайка. — От твоей музыки уши болят!
      — Это потому, что ты к моей музыке ещё не привык. Вот привыкнешь — и уши не станут болеть.
      — А я и не хочу привыкать.
      Но Незнайка не слушал его и продолжал играть:
      — Бу-бу-бу! Хр-р-р! Хр-р-р! Виу! Виу!
      — Да перестань ты! — набросились на него все малыши. — Уходи отсюда со своей противной трубой!
      — Куда же мне уходить?
      — Иди в поле да там и играй.
      — Так в поле ведь некому будет слушать.
      — А тебе обязательно надо, чтоб кто-нибудь слушал?
      — Обязательно.
      — Ну, иди на улицу, там тебя соседи услышат.
      Незнайка пошёл на улицу и стал играть возле соседнего дома, но соседи попросили его не шуметь под окнами. Тогда он пошел к другому дому — его и оттуда прогнали. Он пошёл к третьему дому — его стали и оттуда гнать, а он решил им назло играть и играть. Соседи рассердились, выбежали из дома и погнались за ним. Насилу он убежал от них со своей трубой.
      С тех пор Незнайка перестал играть на трубе.

ПРОЧИТАЙ И ЗАПОМНИ

Слова-признаки изменяются вместе со словами-предметами, к которым они относятся:

ПОСЛЕТЕКСТОВЫЕ ВОПРОСЫ И ЗАДАНИЯ

Вопросы

• Почему у Незнайки не получилось сыграть на трубе? Потамушта он не чево не умел и незнал.
• Почему друзья Незнайки отказались слушать его игру? Потамушта он не умел игратьи получалась какайта ерунда.
• Что нужно для того, чтобы стать музыкантом? Нужна долга учица и слушать тех кто уже умеет играть на чомта

Задания

Раскрой скобки.
Образец: Он стоял около (детский сад – какого? чего?). Он стоял около детского сада.

• Незнайка умел писать только (печатнми буквами – какими? чем?)
• Гусля был (замечательним музыкантам – каким? кем?)
• Ему хотелось выучиться сразу, без (всякуго труда – какого? чего?)
• Гусля дал ему (большую меднаую трубу – какую? что?)
• Уходи отсюда со своей (противной трубой – какой? чем?)
• Незнайка стал играть возле (соседниго дома – какого? чего?)
• Тогда он пошел к (другому дому – какому? чему?)
• Незнайка пририсовал ему усы (фиолетовой красой – какой? чем?)
• Он всех изобразил в (смешном и нелепом видом – каком? чём?)

Տեքստային խնդիրներ

1․ Անահիտը 5 տուփ կարագ գնելու համար վճարեց 3500դրամ։ Սոնան այդ նույն կարագից 3 տուփ գնելու համար որքքա՞ն գումար պետք է վճարի։

3500:5=700 700×3=2100

2․Ավտոմեքենան երկու օրում անցավ 650կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա անցավ 70կմ-ով ավելի, քան երկրորդ օրը։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ ավտոմեքենան առաջին օրը։

650-70=580

580:2=290

290+70=360

3․ Սոնան 20 տետրի համար վճարեց 280 դրամ ավելի, քան Անին՝ 16 տետրի համար։ Աննան 7 տետրի համար որքա՞ն գումար պետք է վճարի։

280::4=70 70x=490

4․ Էլեկտրալարի 60մ երկարությամբ փաթեթն արժե 7200դրամ։ Որքա՞ն պետք է վճարել՝ այդ լարից 25մ գնելու համար։

7200:60=120 120×25=3000

5․Երկու թվերի գումարը 1240 է, իսկ տարբերությունը՝ 120։ Որո՞նք են այդ թվերը։

1240-120=1120, 1120:2=560, 560+120=680

6. Երկու պարկում միասին կար 124կգ շաքարավազ։ Երբ առաջին պարկից 4կգ լցրին երկրորդի մեջ, պարկերում շաքարավազի քանակները հավասարվեցին։ Քանի՞ կիլոգրամ շաքարավազ կար յուրաքանչյուր պարկում։

124:2=62

7. Դերձակն ունի 21մ գործվածք։ Դրանից նա օրական պետք է  կտրի 3մ։ Ո՞րերորդ օրը նա կկտրի վերջին կտորը։

21:3=7124:2=62

Mr. and Mrs. Smith have one son and one daughter. The son’s name is John. The daughter’s name is Sarah.

The Smiths live in a house. They have a living room. They watch TV in the living room. The father cooks food in the kitchen. They eat in the dining room. The house has two bedrooms. They sleep in the bedrooms. They keep their clothes in the closet. There is one bathroom. They brush their teeth in the bathroom.

The house has a garden. John and Sarah play in the garden. They have a dog. John and Sarah like to play with the dog.

Պարոն և տիկին Սմիթերը ունեն մեկ տղա և մեկ աղջիկ։ Տղայի անունը Ջոն է։ Աղջկա անունը Սառա է։

Սմիթերը ապրում են սեփական տանը։ Նրանք ունեն մեկ հյուրասենյակ։ Նրանք նայում են հեռուստացույց հյուրասենյակում։ Հայրիկը ուտելիք է պտրաստում խոհանոցում։ Նրանք ուտում են ճաշասենյակում։ Տունն ունի երկու ննջասենյակ։ Նրանք քնում են ննջասենյակում։ Նրանք պահում են նրանց շորերը պահարանում։ Նրանք ունեն մեկ բաղնիք։ Նարնք ատամները լվանում են բաղնիքում։

Տունն ունի այգի։ Ջոնը և Սառան խաղում են այգում։ Նրանք ունեն շուն։ Ջոնը և Սառան սիրում են խաղալ շան հետ։

Տեսանյութը այստեղ

“We Are Our Mountains” (Armenian: Մենք ենք, մեր լեռները, Menk’ enk’ mer lernerə) is a large monument north of Stepanakert(Xənkəndi), the capital city of de facto independent and unrecognized Artsakh, but de jure part of Azerbaijan. The sculpture, completed in 1967 by Sargis Baghdasaryan, is widely regarded as a symbol of the Armenian heritage of the region. The monument is made from volcanic tufa and depicts an oldman and woman hewn from rock, representing the mountain people of Karabakh. It is also known as “tatik-papik” (տատիկ-պապիկ) in Armenian, which translates as “Grandmother and Grandfather“. The sculpture is prominent in Artsakh’s coat of arms.^[1]

Երկրագնդի արտաքին պինդ շերտը, որի վրա մենք ապրում ենք, կազմված է զանազան նյութերից՝ ավազից, կավից, խճից, քարից և այլն: Այդ բոլորը ապարներ են: Կավիճը, որով մենք գրում ենք կամ նկարում, նույնպես ապար է: Ապարներ են նաև մեզ ծանոթ բազալտը և տուֆը, որոնք օգտագործում են տարբեր շենքեր կառուցելու համար: Երկրի ընդերքում թաքնված են բազմատեսակ  ապարներ ու հանքային նյութեր, որ մարդիկ  օգտագործում են տարբեր կարիքների համար: Ապարների այն տեսակները, որոնք մարդն օգտագործում է զանա­զան նպատակներով, կոչվում են օգտակար հանածոներ: Օգտա­կար հանածոները լինում են մետաղային, վառելիքային, շինարարա­կան:
Մետաղային օգտակար հանածոները ձուլում  են և ստանում են տարբեր մետաղներ: Այդ հանածոներից է երկաթի հանքաքարը: Դրանից ձուլում են թուջ (չուգուն) և պողպատ, որոնցից էլ պատրաստում են խողովակ, ավտոմեքենա, տրակտոր, նավ, հաստոց և այլն:
Մետաղներ են նաև պղինձը, ալյումինը, ոսկին, արծաթը, որոնք տարբեր գույնի են:
Ոսկին և արծաթը թանկարժեք մետաղներ են:
Վառելիքային հանածոներից են նավթը, քարածուխը, այրվող գազը, տորֆը: Սրանք այն օգտակար հանածոներն են, որոնցից ջերմություն և էլեկտրաէներգիա են ստանում: Առանց վառելիքի չեն կարող աշխատել ավտո­մեքենաները, տրակտորները, ինքնաթիռները: Վառելիքից ստացված էլեկտրաէներգիայի շնորհիվ աշխատում են գործարաններն ու ֆաբրիկաները:  Վառելիքով ձմռանը տաքացվում են մեր բնակարանները:
Շինանյութերը մարդու կողմից շինարարության մեջ օգտագործվող ապարներն են: Դրանցից են տուֆը, բազալտը, գրանիտը, մարմարը, ավազը, խիճը:
Տուֆը թեթև և շատ դիմացկուն շինանյութ է: Այն լինում է տարբեր գույնի: Տուֆից կառուցվում են բնակելի շենքեր: Տուֆը Հայաստանում ամենաշատ օգտագործվող շինաքարն է:Պետք է միշտ հիշել, որ օգտակար հանածոների պաշարները բնության մեջ անսպառ չեն, և անհրաժեշտ է խնայողաբար օգտագործել դրանք:
Հայաստանում հանդիպող օգտակար հանածոներից են պղինձը, ոսկին, երկաթը, քարաղը, տուֆը, բազալտը, մարմարը, փիրուզը, օբսիդիանը և այլն:

Առաջադրանք
Խմբավորի՛ր  օգտակար հանածոները.
պղինձ, կավ, մարմար, ոսկի, նավթ, ավազ, ալմաստ, կրաքար, զմրուխտ, քարածուխ, արծաթ, տուֆ,  բնական գազ, փիրուզ, երկաթ, բազալտ, այլումին, օպալ

շինանյութ վառելիք մետաղ    թանկարժեք քար

1.Կետերի փոխարեն գրի՛ր է կամ ե: Կարդում  եմ,  երգում  ես,    ամենաէժան,  խաղացել  են,  էկրանխաղացել  ենք,  էջմիածին,  մանրէ, ամենաերկար, տասներկու, վայրէջք,  տեսել  եք:
2. Կետերի փոխարեն գրի՛ր  օ  կամ ո: Ոսկեզօծվել,   օվքեր,   որդի,  օդաչու,   տնօրեն,  այսօր,  արջաորս,  օվ,  մեղմօրոր,   քնքշօրեն,  անօգնական:
3. Ոսկեզօծվել, մեղմօրոր, քնքշորեն, վայրէջք, օգտակար, անէանալ (չքվել, անհետանալ) բառերով  փոքրիկ պատմությո՛ւն հորինիր:

Կար-չկար մի տղա կար նրա անունը Արմեն էր։ Մի օր Արմենը վայրեջք կատարելիս տեսվ մի անտառ, որը ոսկեզօծվել էր և մեղմորեն, քնքուշորեն իջավ այդ ոսկեզօծված անտառ։ Այդ անտառում շատ օկտակար խոտ կար այդ խոտը օգնում էր միանքամից առողջանալ և նաև օվ որ ուտի այդ խոտը կդառնա աանտեսնելի։